تنها چند ماه پس از تجربه عرضههای مناسب و رقابت منطقی گریدهای PVC در بورس کالا، بار دیگر نوسان در میزان عرضه این ماده اولیه، التهاب را به بازار بازگرداند و افزایش شدید رقابت، حیات صنعت لوله و اتصالات PVC را با چالش مواجه کرد.
در همین راستا، جلسه بررسی بحران بازار PVC با حضور اعضای کمیته، روز دوشنبه ۷ آذرماه ۱۴۰۱ در شرکت ملی صنایع پتروشیمی برگزار شد. عباسعلی متوسلیان، رئیس هیئتمدیره انجمن لوله و اتصالات PVC نیز در این نشست حضور داشت و ضمن تشریح وضعیت بازار، پیشنهادهایی را برای مدیریت عرضه و تأمین پایدار مواد اولیه ارائه کرد.
متوسلیان در این جلسه اظهار کرد: برای نخستین بار نرخ مواد اولیه به قیمتهای جهانی رسیده است؛ با این حال، در هفته جاری با وجود آنکه افزایش قیمتهای جهانی را شاهد نبودیم، قیمتهای داخلی ۶ درصد افزایش داشته است.
وی با اشاره به وضعیت عرضه PVC در ماههای گذشته افزود: با توجه به اینکه عرضههای PVC توسط چهار پتروشیمی تولیدکننده بالای ۹۰ درصد بوده است، طی هشت ماه گذشته تنشی در عرضهها نداشتیم و رقابتها نیز از ۲۰ تا ۲۲ درصد فراتر نرفت.
رئیس هیئتمدیره انجمن لوله و اتصالات PVC ادامه داد: از نیمه دوم آبانماه سال جاری، با کاهش عرضه PVC از ۹۵۰۰ تن به ۵۳۰۰ تن و سپس افزایش آن به ۷۳۰۰ تن، مشکلات بار دیگر آغاز شد. با این کاهش و نوسان عرضه، میزان رقابت ناگهان از ۲۲ درصد به ۶۰ درصد رسید و در هفته گذشته نیز رقابت ۶۳ درصدی ثبت شد.
متوسلیان در بخش دیگری از سخنان خود با طرح این پرسش که چرا در دوره اخیر سرمایهگذاری قابل توجهی در صنایع بالادستی پتروشیمی و همچنین توسعه رزین PVC انجام نشده است، گفت: این در حالی است که در حوزه پلیاتیلن شاهد توسعه و سرمایهگذاری هستیم و به نوعی با توسعهای نامتوازن مواجهیم. این موضوع در شرایطی رخ میدهد که آمارهای جهانی، بهویژه در کشورهای توسعهیافته، نشاندهنده مصرف بالای PVC است؛ بهعنوان نمونه، در آمریکا افزون بر ۷۶ درصد تأسیسات ساختمانی و شبکههای شهری فاضلاب از لولههای UPVC استفاده میکنند و این میزان در ژاپن ۶۰ تا ۶۵ درصد است.
وی با اشاره به شرایط مصرف پلیمرها در کشور اظهار کرد: متأسفانه در ایران و به دلایل مختلف، از جمله روش قیمتگذاری، الگوی مصرف تغییر کرده است. ما همواره تأکید کردهایم که هیچ پلیمری بر دیگری ارجحیت ندارد و تنها الزامات و ملاحظات فنی باید جایگاه هر پلیمر را تعیین کند.
این مقام تشکلی تصریح کرد: تداوم این شیوه عرضه و التهاب ایجادشده در بازار رزین PVC میتواند زیرساختهای کشور، از جمله صنعت ساختمان را با آسیب جدی مواجه کند و در صورت جایگزینی دیگر پلیمرها به جای PVC، احتمال بروز حوادث ناگوار از جمله آتشسوزی افزایش خواهد یافت.
متوسلیان همچنین با انتقاد از سازوکارهای موجود در بورس کالا گفت: مکانیزمهای موجود برای عرضهکنندگان باید بهموقع عمل کند و سقف عرضه ورودی شرکتها به بورس نیز باید مورد کنترل قرار گیرد؛ چراکه نوسان در عرضهها موجب افزایش تقاضا و در نهایت شکلگیری رقابتهای بالا میشود.
وی ادامه داد: در شرایطی که دنیا مدتهاست وارد دوره چهارم انقلاب صنعتی و فناوریهایی همچون اینترنت اشیا شده است، بورس کالا همچنان بر مدار برخی مکانیزمهای قدیمی حرکت میکند. نتیجه این عملکرد نیز چیزی جز شکلگیری رقابتهای بالای ۷۰ درصد نیست و تا زمانی که یک سیستم رگولاتوری بهدرستی شکل نگیرد، همچنان شاهد تکرار این چرخه خواهیم بود.
رئیس هیئتمدیره انجمن لوله و اتصالات PVC درباره راهکارهای پیشنهادی برای برونرفت از وضعیت موجود نیز گفت: پیشنهاد افزایش عرضه با اعمال مکانیزم سلف برای مدت ۲ تا ۳ ماه را مطرح کردم. با این روش، مصرفکنندگان واقعی PVC امکان تأمین مواد مورد نیاز خود را خواهند داشت و از سوی دیگر، میتوان از صادرات مواد نیمهخام جلوگیری کرد.
در این نشست همچنین مشکلات مربوط به گریدهای S65 و S57 مورد بررسی قرار گرفت. متوسلیان درباره گرید S65 اظهار کرد: درخصوص این گرید با شرکت پتروشیمی بندر امام توافقاتی داشتیم و خواستار عرضه آن شدیم.
وی درباره گرید S57 نیز گفت: این پرسش مطرح است که چرا پتروشیمی آبادان گرید S57 را عرضه نمیکند. پاسخ مسئولان پتروشیمی این بود که تولید این گرید هزینه بالایی داشته و مقرونبهصرفه نیست.
متوسلیان در واکنش به این موضوع اعلام کرد: ما آمادگی خود را برای برگزاری نشست مشترک و بررسی موضوع هزینه بالای تولید این گرید اعلام کردیم. اگر دلایل افزایش هزینه تولید مبتنی بر مسائل فنی و واقعی باشد، پذیرفتنی خواهد بود؛ اما اگر عامل آن مشکلات مدیریتی باشد، پذیرفتنی نیست.
به گفته وی، توقف تولید گرید S57 توسط پتروشیمی آبادان، خلاف دستور جلسه ستاد تنظیم بازار است.
رئیس هیئتمدیره انجمن لوله و اتصالات PVC در پایان برای حل مشکل تأمین گرید S57 سه پیشنهاد مشخص ارائه کرد: صدور مجوز واردات، عرضه تلفیقی و تولید S57 توسط یک پتروشیمی دیگر.