بالندگی صنعت و تولید در کشور زمانی اتفاق میافتد که محصولات نهایی با کیفیت و قیمت رقابتی به بازارهای کشورهای توسعهیافته راه پیدا کنند. در چنین شرایطی، تولیدکننده داخلی میتواند توانمندیهای خود را در عرصه بینالمللی به نمایش بگذارد و زمینه برای رشد منابع انسانی، توسعه فناوری و تقویت صنعت فراهم شود.
عباسعلی متوسلیان، مدیرعامل گروه تولیدی صنایع یزدپولیکا، با بیان این دیدگاه، مهمترین چالشهای پیش روی صنعت کشور را تشریح کرده و معتقد است نبود تفاهمنامههای مؤثر برای توسعه صادرات، ضعف زنجیره تأمین و مشکلات موجود در تأمین و قیمتگذاری مواد اولیه، موجب شده بخش قابل توجهی از ظرفیت صنایع کشور به جای توسعه، صرف مدیریت مسائل روزمره شود.
صادرات؛ مسیر اصلی توسعه پایدار صنعت
متوسلیان درباره وضعیت صادرات محصولات صنعتی اظهار کرد: در حال حاضر بخش قابل توجهی از صادرات کشور به شکل پیلهوری و عمدتاً به کشورهای همسایه انجام میشود و این مدل نمیتواند بستر مناسبی برای توسعه پایدار تولید و تقویت برندهای ایرانی در بازارهای جهانی باشد.
به گفته وی، برای ایجاد یک صنعت قدرتمند و رقابتپذیر، لازم است محصولات ایرانی با کیفیت و قیمت مناسب به بازارهای کشورهای توسعهیافته راه پیدا کنند. این اتفاق میتواند موجب ارتقای کیفیت، توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی شود.
وی تأکید کرد که توسعه صادرات صنعتی نیازمند هماهنگی بیشتر میان دستگاههای مختلف و ایجاد بسترهای مناسب دیپلماسی اقتصادی است.
تأسیسات مکانیکی؛ قلب ساختمان
مدیرعامل گروه تولیدی صنایع یزدپولیکا در ادامه درباره اهمیت تأسیسات مکانیکی ساختمان گفت: تأسیسات مکانیکی را میتوان قلب ساختمان دانست و کیفیت این بخش ارتباط مستقیمی با آرامش، بهداشت، ایمنی و طول عمر ساختمان دارد.
وی با اشاره به الزامات کیفی محصولات یزدپولیکا افزود: این مجموعه برای تضمین کیفیت محصولات خود از استانداردهای مورد نیاز در حوزه تأسیسات ساختمانی بهره میگیرد، زیرا محصولات مورد استفاده در ساختمان باید با نگاه بلندمدت و بر اساس طول عمر بالا طراحی و تولید شوند.
متوسلیان با اشاره به کاهش عمر مفید ساختمانها و تأسیسات در کشور گفت: در گذشته بسیاری از ساختمانها و تأسیسات برای عمر حدود ۳۰ سال طراحی میشدند، اما در کشورهای توسعهیافته طی سالهای اخیر این رویکرد به سمت طراحی ساختمانها برای بیش از یک قرن حرکت کرده است. در مقابل، عمر متوسط ساختمان در ایران به شکل قابل توجهی کاهش یافته و این موضوع باید برای همه متولیان صنعت ساختمان یک هشدار جدی باشد.
استانداردسازی باید از تولید تا بهرهبرداری ادامه داشته باشد
به اعتقاد متوسلیان، استانداردسازی نباید صرفاً به محصول نهایی محدود شود، بلکه باید تمام زنجیره تولید، اجرا و بهرهبرداری را دربر بگیرد.
وی در این زمینه اظهار کرد: دولت، سازمان نظام مهندسی، سازمان ملی استاندارد و سایر نهادهای مرتبط باید در یک مسیر مشترک حرکت کنند تا استانداردها به شکل صحیح در تمام مراحل چرخه عمر ساختمان اجرا و پایش شوند.
مدیرعامل یزدپولیکا تأکید کرد که نگاه تولیدکننده باید صرفاً معطوف به فروش محصول نباشد، بلکه محصول باید با نگاه بهرهبردار و با هدف افزایش عمر مفید ساختمان تولید شود.
وی افزود: مسکن برای مردم تنها یک سرپناه نیست، بلکه بخش مهمی از سرمایه زندگی آنها محسوب میشود و افزایش عمر مفید تأسیسات ساختمان میتواند نقش مهمی در حفظ سرمایه، آرامش و امنیت خانوارها داشته باشد.
چالش تأمین مواد اولیه در صنعتی که مواد اولیه آن در داخل تولید میشود
یکی از محورهای اصلی این گفتگو، موضوع تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی بود.
متوسلیان با اشاره به ظرفیت بالای کشور در تولید مواد اولیه پتروشیمی گفت: بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد نیاز صنایع تولیدکننده محصولات UPVC در داخل کشور تولید میشود و ایران از تولیدکنندگان مهم مواد اولیه این صنعت در جهان محسوب میشود، اما مشکلات موجود در زنجیره تأمین، تنظیم بازار و قیمتگذاری باعث شده هزینه تمامشده تولید افزایش پیدا کند.
وی ادامه داد: ضعف در کنترل، هدایت و تنظیم صحیح زنجیره تأمین، علاوه بر افزایش هزینه تولیدکننده، قیمت نهایی محصولات را برای مصرفکننده نیز افزایش میدهد و در پروژههای عمرانی و ملی میتواند هزینههای قابل توجهی را به کشور تحمیل کند.
ضرورت اصلاح نظام تنظیمگری و قیمتگذاری
مدیرعامل گروه تولیدی صنایع یزدپولیکا راهکار اصلی عبور از این شرایط را اصلاح نظام تنظیمگری دانست و گفت: در حوزه صنایع پاییندستی پتروشیمی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، شرکت ملی صنایع پتروشیمی و بورس کالا باید تعامل بیشتری با یکدیگر داشته باشند و مشکلات موجود در فرآیند تأمین و قیمتگذاری مواد اولیه را شناسایی و اصلاح کنند.
وی افزود: اقتصاد رقابتی نیازمند حضور بازیگران مختلف و دسترسی به بازارهای بینالمللی است. کاهش ارتباط با بازارهای جهانی و محدود شدن تعداد عرضهکنندگان میتواند زمینه شکلگیری شرایط شبهانحصاری را ایجاد کند و در نهایت هم کیفیت و هم قیمت محصولات را تحت تأثیر قرار دهد.
متوسلیان همچنین عرضه نامنظم و محدود مواد اولیه را یکی از عوامل مهم ایجاد نوسان در تولید دانست و گفت این وضعیت باعث میشود بخش قابل توجهی از توان مدیریتی و صنعتی شرکتها به جای توسعه و نوآوری، صرف حل مشکلات روزمره شود.
کیفیت؛ نتیجه سرمایهگذاری بر نیروی انسانی و دانش
متوسلیان درباره عوامل حفظ کیفیت محصولات یزدپولیکا گفت: یکی از ویژگیهای مهم استان یزد، روحیه سختکوشی و تلاش نیروی انسانی آن است. در یزدپولیکا نیز تلاش شده از نیروهای متخصص، تحصیلکرده و توانمند استفاده شود و همین موضوع در حفظ کیفیت محصولات نقش مهمی داشته است.
وی با اشاره به توان فنی مجموعه اظهار کرد: محصولات یزدپولیکا از نظر کیفیت و فناوری در سطح قابل رقابتی با محصولات مشابه خارجی قرار دارند و این موضوع نتیجه سالها سرمایهگذاری در دانش، نیروی انسانی و زیرساختهای تولید است.
بیش از ۱۵ سال فعالیت تحقیق و توسعه در یزدپولیکا
مدیرعامل یزدپولیکا در بخش دیگری از این گفتگو به نقش تحقیق و توسعه در مسیر پیشرفت صنعتی اشاره کرد و گفت: هیچ مجموعه صنعتی بدون حضور نخبگان و نیروهای متخصص نمیتواند مسیر توسعه و پیشرفت را به شکل پایدار طی کند.
وی افزود: یزدپولیکا بیش از ۱۵ سال است که دارای واحد تحقیق و توسعه (R&D) است و از ظرفیت متخصصان و نخبگان برای توسعه محصولات و فناوریهای جدید استفاده میکند.
به گفته متوسلیان، بخش قابل توجهی از نوآوریها و محصولات جدید این مجموعه حاصل فعالیت تیم تحقیق و توسعه و بهرهگیری از دانش متخصصان داخلی است.
وی در پایان با اشاره به اهمیت حفظ سرمایه انسانی کشور گفت: حمایت از صنایع داخلی میتواند زمینه مناسبی برای جذب و ماندگاری نخبگان در کشور ایجاد کند؛ در غیر این صورت، مهاجرت نیروهای متخصص میتواند به یکی از چالشهای جدی آینده صنعت و تولید ایران تبدیل شود.