انتخاب سیم و مقطع استاندارد در سیمکشی ساختمان
نوع سیم مورد استفاده باید متناسب با مدار و نیاز آن انتخاب شود. جدول فنی مرجع، مشخصات زیر را برای مدارهای مختلف ارائه میکند:
| مدار | سیم مورد استفاده | سیم مقطع استاندارد | نوع سیم | فیدر مورد نیاز |
|---|---|---|---|---|
| روشنایی / ورودی کلید کولر | — | ۵/۱ میلیمتر مربع / ۵/۲ میلیمتر مربع | افشان / افشان | ۱۰ آمپر / ۱۶ آمپر |
| تلفن / آنتن | — | ۶/۰ میلیمتر مربع / ۵/۴ میلیمتر مربع | افشان ۲ زوجی فویلدار / مسی شیلدر ۷۵ اهم | — |
| آیفون / آرت | — | ۶/۰ میلیمتر مربع / ۲۵ میلیمتر مربع | برای هر گوشی ۶ رشته / یک رشته سیم مسی | — |
همچنین کابل اصلی کنتور تا تابلو باید با توجه به بعد، مسافت و توان موردنظر انتخاب شود و کمتر از ۶ میلیمتر مربع نباشد. این اطلاعات برای تهیه نقشه، انتخاب سیم و هماهنگی میان طراح و مجری اهمیت دارد.
تفکیک مدارها و اصول عبور سیم از لوله برق
در سیمکشی برق ساختمان، سیمهای مدارهای مختلف الکتریکی که ولتاژهای متفاوت دارند باید از لولههای جداگانه عبور کنند. سیم نول هر مدار فیوز نیز باید بهصورت مجزا تعبیه شود و استفاده از یک نول مشترک برای مدارهای مختلف مجاز نیست.
سیم اتصال زمین یا هادی حفاظتی نیز نباید به جای سیم نول استفاده شود. سیم نول یا خنثی باید جداگانه کشیده شود و تمام سیمهای داخل لوله، اعم از سیم خنثی یا سیم محافظ برای اتصال بدنه به زمین، باید دارای پوشش باشند.
همچنین لولههای فلزی و پوششهای فلزی سیمهای عایقدار نباید به عنوان سیم نول یا سیم حفاظت مورد استفاده قرار گیرند.
مسیر سیمکشی باید برای تعمیرات آینده قابل دسترسی باشد
تمام مدارها در مجاری ساختمانی مانند کانالها و رایزرها، همچنین کانالهای ویژه سیمکشی مانند ترانکینگ، لولهها و نگهدارندههایی نظیر سینی کابل، باید به شکلی نصب یا هدایت شوند که بازدید، خارج کردن و نصب دوباره آنها بدون ایجاد خرابی و کندوکاو امکانپذیر باشد.
استفاده از شافت آسانسور به عنوان کانال بالارو برای هر نوع مدار، به جز مدارهای مجاز مربوط به خود آسانسور، ممنوع است؛ مگر آنکه مسیر عبور مدارهای دیگر با دیواری که حداقل ضخامت آن برابر با عرض یک آجر ۱۰ سانتیمتر یا معادل آن از بتن باشد، از شافت آسانسور جدا شود. حتی در این شرایط، استفاده از این دیوار به عنوان دیوار حامل کابلها ممنوع خواهد بود.
علامتگذاری، رنگبندی و شناسایی هادیها
سیستم سیمکشی باید بهگونهای علامتگذاری شود که شناسایی هادیها در زمان بازرسی، آزمایش و تعمیرات بعدی بهسادگی انجام شود. پوشش سیمها برای مصارف مختلف نیز باید رنگهای متفاوت داشته باشد و برای یک مصرف مشخص، مانند سیمکشی تلفن، رنگ پوشش در تمام ساختمان یکسان انتخاب شود.
در سیمکشی برق، رنگ سیمها باید بر حسب فاز تغذیهکننده تغییر کند و مطابق فهرست مربوط در مرجع فنی انتخاب شود. رعایت این اصل باعث میشود شناسایی و ردیابی هادیها در مراحل بعدی سادهتر انجام گیرد.
زمان مناسب برای سیمکشی داخل لولهها
سیمها و کابلها نباید از ابتدا داخل لولههای برق قرار داده شوند. ابتدا باید لولهها نصب شوند و نازککاری به پایان برسد؛ سپس در زمان مناسب سیمها داخل لولهها قرار گیرند.
هنگام نصب یا کشیدن سیم داخل لوله نیز بهتر است تنش و کشش به هادی یا پوشش آن وارد نشود. تمام سیمهایی که داخل لوله برق قرار میگیرند باید یکتکه و بدون زدگی باشند.
اصول اتصال سیمها و آمادهسازی سرسیم
طبق متن مرجع، اتصال سیمها به یکدیگر باید داخل جعبههای تقسیم انجام شود و اتصال آنها با ترمینال یا اتصال نوع پیچی مجاز نیست. استفاده از نوار چسب نیز ممنوع است.
پوشش سر سیم، بهویژه در سیمهای افشان، باید با ابزار مخصوص سیملختکن برداشته شود تا به رشتهها یا هادی آسیبی وارد نشود. سر سیمهای افشان نیز پیش از قرار گرفتن در ترمینال باید با لحیمکاری یکپارچه شوند و در صورتی که لحیمکاری دشوار باشد، از کابلشوهای لولهای پرسی مخصوص زیر ترمینال استفاده شود.
در هر نقطه خروجی و هر قسمت کلیدی نیز حداقل ۱۵ سانتیمتر سیم برای ایجاد اتصال و وصل وسایل و دستگاههای مربوطه در نظر گرفته شود؛ مگر اینکه سیم بدون اتصال از آن نقطه یا قسمت عبور داده شود.
اتصال سیمها به شینههای تابلو، ماشینها و دیگر مصرفکنندهها فقط با پیچ و مهره مجاز است. هر رشته سیم نول نیز باید مستقیماً به شینه نول تابلو متصل شود و اتصال دو یا چند سیم نول به هم بسته به تابلو مجاز نیست. استفاده از نوار چسب نیز در این بخش ممنوع است.
نوع سیم و الزامات محیطهای مرطوب
سیمهای مورد استفاده در سیستم سیمکشی باید از نوع افشان با عایقبندی PVC انتخاب شوند. سیمهای لختی که به سیستم زمین متصل نیستند نیز باید فقط روی مقره کشیده شوند و از دیوارها، قسمتهای فلزی و ساختمان فاصله کافی داشته باشند.
در سیستمهای سیمکشی روکار یا توکار که در محیطهای مرطوب استفاده میشوند، اجرای سیمکشی باید با لولههای فولادی مقاوم در برابر زنگزدگی و خوردگی، لولههای پلاستیکی سخت یا کابلهای دارای غلاف پلاستیکی، سربی یا معدنی انجام شود.
جمعبندی
اصول سیمکشی برق ساختمان از مرحله انتخاب سیم و مقطع مناسب تا نحوه عبور هادیها از لوله، تفکیک مدارها، شناسایی سیمها، ایجاد دسترسی برای تعمیرات و اجرای صحیح اتصالات ادامه پیدا میکند. توجه به این جزئیات، اجرای منظمتر و قابلبازرسیتر سیستم برق ساختمان را امکانپذیر میکند.
برای انتخاب آگاهانه تجهیزات و لولههای مورد استفاده در مسیرهای تأسیسات برقی، بررسی مشخصات فنی محصول اهمیت زیادی دارد. برای آشنایی بیشتر با محصولات مرتبط، میتوانید به وبسایت یزدپولیکا مراجعه کنید.